Dişli imalatçısı seçerken sorulacak 10 soru

İki teklif arasında ciddi fiyat farkı varsa, genellikle aynı parça teklif edilmemiştir. Malzeme, ısıl işlem ve tolerans farkı fiyatı kolayca ikiye katlar. Aşağıdaki sorular, teklifleri gerçekten karşılaştırılabilir hâle getirir.

1. Hangi malzemeden üretilecek?

“Çelik” yeterli bir cevap değildir. S355 ile 42CrMo4 arasında dayanım farkı büyüktür. Teklifte malzeme kalitesi yazmıyorsa sorun; yazılı cevap isteyin.

2. Isıl işlem var mı, hangi sertlikte?

Dişli yüzeyi sertleştirilecek mi, sertleştirilecekse hangi yöntemle ve kaç HRC? Sementasyon, ıslah ve indüksiyon birbirinin yerine geçmez. Malzeme yazımızda hangi yöntemin nerede kullanıldığını bulabilirsiniz. Sertleştirme sonrası ölçü tutması gereken parçalarda taşlama da plana girer; teklifte görünüp görünmediğine bakın.

3. Hangi toleransta çalışılacak?

Genel tolerans sınıfı (örneğin ISO 2768-m) ve kritik ölçülerin toleransı teklifte yer almalı. Rulman oturan bir mil çapı ile serbest bir dış çap aynı hassasiyette işlenmez; hassasiyet arttıkça fiyat da artar.

4. Ölçü kontrolü yapılıyor mu?

Parça sevk edilmeden önce hangi ölçülerin kontrol edildiğini sorun. Delik çapı, diş ölçüsü ve kama kanalı en kritik üçlüdür.

5. Teslim süresi hangi günden başlıyor?

“On gün” ifadesi, siparişten mi yoksa peşinatın alınmasından mı sayılıyor? İş günü mü takvim günü mü? Bu iki soru çoğu gecikme tartışmasını baştan bitirir.

6. Numunem geri gelecek mi?

Numune parça gönderdiyseniz iade edilip edilmeyeceğini baştan netleştirin. Çoğu durumda numune yeni parçayla birlikte geri gönderilebilir.

7. Teknik resmim nerede kullanılacak?

Çiziminizin üretim dışında kullanılmayacağını ve üretim tarafına giden belgelerde firma bilgilerinizin yer almayacağını teyit edin.

8. Aynı parçayı tekrar sipariş edersem ne olacak?

Parçanın ölçü ve malzeme kaydı saklanıyorsa ikinci siparişte hem süre hem yazışma kısalır. Bu, uzun vadede fiyattan daha değerlidir.

9. Adede göre fiyat nasıl değişiyor?

Tek parça ile beş parçanın birim fiyatı arasındaki farkı isteyin. Yedek parçada bir yerine iki adet ürettirmek, makine ikinci kez durduğunda haftalar kazandırır.

10. Sorun çıkarsa muhatabım kim?

Ölçü tutmazsa kiminle konuşacaksınız? Üretimi yapan atölyeyle mi, yoksa tek bir muhatapla mı? Tek muhatap, sorumluluğun dağılmadığı anlamına gelir.

Teklifi okurken nelere bakılır?

İyi bir teklif, sorularınızı siz sormadan yanıtlar. Şu başlıkların yazılı olması gerekir: malzeme kalitesi, ısıl işlem ve sertlik, kritik ölçülerin toleransı, adede göre birim fiyat, teslim süresinin başlangıç günü, ödeme koşulları ve teklifin geçerlilik tarihi. Bunlardan biri eksikse, eksik olan kalem çoğu zaman sonradan tartışma konusu olur.

Kırmızı bayraklar

• Sözlü fiyat: Yazılı olmayan teklif karşılaştırılamaz.
• “Standart çelik” ifadesi: Hangi kalite olduğu yazmıyorsa fiyatı düşüren yer burasıdır.
• Tolerans yok: Hassas parçada tolerans yazılmamışsa parça ölçüsünde çıkmayabilir.
• Numune iadesi belirsiz: Tek elinizdeki parçayı geri alamama riski.
• Muhatap belirsizliği: Sorun çıktığında kimin çözeceği baştan belli olmalı.

Teklifleri karşılaştırma tablosu

Bu tabloyu doldurduğunuzda çoğu zaman ucuz görünen teklifin aslında farklı bir parça için verildiğini görürsünüz.

Dişli dışındaki parçalarda da aynı sorular geçerlidir; talaşlı imalat tarafında ek olarak yüzey işlemi ve kaynak sonrası işleme yapılıp yapılmadığını sorun.

Küçük siparişte ne değişir?

Tek parça ve küçük adetli işlerde asıl mesele fiyat değil, işin alınıp alınmadığıdır. Seri üretime odaklı yerler küçük siparişleri programlarına almakta zorlanır; iş alınsa bile sıranın sonuna düşer. Görüşmenin başında “tek parça yaptırmak istiyorum” demek, iki tarafın da zamanını korur.

Uzaktan çalışırken

Aynı şehirde olmayan bir üreticiyle çalışmak bugün olağan. Şu üç alışkanlık mesafeyi sorun olmaktan çıkarır: ölçüleri yazılı iletmek (telefonda söylenen ölçü kaybolur), numuneyi kargoya vermeden fotoğraflamak ve her aşamayı talep numarası üzerinden takip etmek. Yazılı ilerleyen bir sürecin sonunda “ben öyle dememiştim” tartışması çıkmaz.

Sık sorulan sorular

En ucuz teklifi seçmek yanlış mı?

Değil; ama aynı şartlarla verilmişse doğru karardır. Malzemesi ve ısıl işlemi düşük tutulmuş bir parça kısa sürede tekrar kırılırsa asıl maliyet duruş süresidir.

Küçük siparişleri kimse almıyor, ne yapmalıyım?

Tek parça üreten yerlerle çalışın. Bizde minimum sipariş adedi yoktur; yedek parça taleplerinin çoğu zaten tek parçadır.

Teklif için hangi bilgileri göndermeliyim?

Resim, numune veya cetvel yanında çekilmiş fotoğraf; adet ve terminle birlikte. Eksik bilgi varsa teknik ekip sorar.

Sorularınızı yanıtlayan bir teklif almak için talep formunu doldurmanız yeterli; teklifte malzeme, tolerans ve teslim süresi yazılı olarak yer alır.