Redüktör, motorun devrini düşürüp torkunu artıran kutudur. Seçimi yanlış yapıldığında ya makine yeterli güç bulamaz ya da gereğinden büyük bir sistem için fazla ödeme yapılır.
Seçim dört değerle başlar: giriş devri, istenen çıkış devri, gereken çıkış torku ve çalışma koşulu.
Çevrim oranı
Oran, giriş devrinin çıkış devrine bölünmesiyle bulunur. 1400 devirle çalışan bir motorla 70 devir istiyorsanız oran 20’dir. Oran büyüdükçe tork artar, devir düşer.
Tek kademede elde edilemeyen oranlar için çok kademeli redüktörler kullanılır; her kademe kendi oranını çarpar.
Çıkış torku ve servis faktörü
Hesaplanan tork, redüktörün sürekli taşıyabileceği değerin altında olmalıdır. Ancak gerçek hayatta yükler sabit değildir: ani kalkışlar, sıkışmalar ve darbeler oluşur. Bu yüzden hesaplanan tork bir servis faktörüyle çarpılarak seçim yapılır.
Servis faktörü, çalışma saatine ve yükün darbeli olup olmadığına göre belirlenir. Sürekli ve darbeli çalışan bir sistemde faktör, düzgün yüklü ve kısa süreli çalışan bir sisteme göre belirgin şekilde yüksektir.
Redüktör tipleri
| Tip | Oran aralığı | Güçlü yanı |
|---|---|---|
| Helis dişli | Düşük-orta | Yüksek verim, sessiz |
| Helis-konik | Orta | 90° çıkış, yüksek verim |
| Sonsuz dişli | Yüksek | Kompakt, kendinden kilitleme |
| Planet | Yüksek | Küçük hacimde büyük tork |
Verim önemliyse helis, yer darsa ve yüksek oran gerekiyorsa sonsuz, hassas konumlama gerekiyorsa planet tip öne çıkar.
Montaj biçimi
Ayaklı, flanşlı veya mil üstü (şaft montaj) seçenekleri vardır. Mil üstü redüktörler doğrudan tahrik miline geçer ve ek kaplin gerektirmez; ancak tork kolu ile desteklenmelidir.
Mil yönü ve çapı
Çıkış mili dolu mu delik mi, tek taraflı mı çift taraflı mı? Delik milli redüktörlerde makine mili redüktörün içinden geçer; bu durumda mil çapı ve kama ölçüsü redüktörle uyumlu olmalıdır.
Radyal yük
Çıkış miline zincir veya kayış takılıyorsa mil yalnızca tork değil radyal kuvvet de taşır. Bu kuvvet, redüktörün izin verdiği sınırın altında kalmalıdır; aksi hâlde çıkış yatağı erken bozulur.
Verim ve ısınma
Her redüktör tipinin verimi farklıdır ve kaybolan enerji ısıya dönüşür. Helis dişli redüktörler yüksek verimle çalışır; sonsuz dişli redüktörlerde verim belirgin şekilde düşer ve gövde ısınır. Aynı işi yapan iki redüktörden biri sürekli sıcak çalışıyorsa bu, tip farkının doğal sonucu olabilir.
Isınma beklenenin üzerindeyse sırasıyla şunlara bakın: yağ seviyesi ve tipi, yük, ortam sıcaklığı ve havalandırma. Gövde üzerindeki kirli bir toz tabakası bile ısı atımını engelleyerek sıcaklığı yükseltir.
Yedek parça açısından
Artık üretilmeyen redüktörlerde komple değişim yerine iç parçaların yenilenmesi çoğu zaman daha ekonomiktir. Dişliler, miller ve rulmanlar numuneden üretilebilir; süreç için yedek parça imalatı sayfasına bakabilirsiniz.
Redüktör sesli çalışıyorsa değiştirmeden önce teşhis yazımızı okuyun.
Seçim sırası
- Giriş devri ve istenen çıkış devrinden oranı bulun.
- Gereken çıkış torkunu hesaplayın.
- Çalışma koşuluna göre servis faktörünü uygulayın.
- Montaj biçimini ve mil yapısını belirleyin.
- Radyal yük varsa kontrol edin.
- Ortam koşulunu (sıcaklık, toz, yıkama) ekleyin.
Sık sorulan sorular
Redüktörü büyük seçmenin zararı var mı?
Doğrudan zararı yoktur ama gereksiz maliyet ve yer kaybı demektir; ayrıca düşük yükte verim düşebilir.
Sonsuz redüktör neden ısınır?
Kayma sürtünmesi yüksektir; verim kaybı ısıya dönüşür. Doğru yağ ve havalandırma ısıyı sınırlar.
Redüktör dişlisi ürettirilebilir mi?
Evet, numuneden üretilir. Sementasyonlu ve taşlanmış parçalarda malzeme ve sertlik belirtilmelidir.
Redüktörünüzün iç parçaları için teklif formundan talep açabilirsiniz.