Teknik resim, tasarımcı ile imalatçı arasındaki ortak dildir. Bu dilde eksik bir cümle, üretimde yanlış bir parça demektir. Resmi okumayı bilmek, kendi çiziminizde neyin eksik olduğunu görmenizi de sağlar.
Bir imalat resmi en az şunları taşımalıdır: parçanın geometrisini tam anlatan görünüşler, tüm ölçüler, kritik toleranslar, yüzey kalitesi beklentisi, malzeme ve varsa ısıl işlem bilgisi.
Görünüşler neyi anlatır?
Parça genellikle üç görünüşle anlatılır: önden, üstten ve yandan. Bazı parçalarda iki görünüş yeterlidir; dönel parçalarda çoğu zaman tek görünüş ve eksen çizgisi işi görür.
Görünüşler arasında mantıksal bir hizalama vardır: üstten görünüş, önden görünüşün tam altında veya üstünde çizilir. Bu hizalama bozulursa resmi okuyan kişi parçayı zihninde yanlış kurar.
Kesit görünüşler
İçinde delik, cep veya kanal bulunan parçalarda dış görünüş yetmez. Kesit alınarak iç yapı gösterilir; kesilen yüzeyler taramayla işaretlenir. Kesit düzlemi, resimde ok ve harflerle belirtilir.
Bir parçanın kesit alınmadan anlatılması, imalatçıyı tahmin yapmaya zorlar. Delikli parçalarda kesit görünüş neredeyse zorunludur.
Ölçülendirme mantığı
Ölçüler keyfi yerleştirilmez. İyi bir ölçülendirmede her ölçü bir kez verilir, zincirleme ölçüler yerine ortak bir referans yüzeyinden ölçülendirme tercih edilir. Böylece toleranslar birbirine eklenmez.
Aynı ölçünün iki farklı yerde yazılması (çift ölçülendirme), çelişki riski doğurur. Ölçüyü bir yerde verip diğerinde referans olarak kullanmak doğrudur.
Tolerans işaretleri
Ölçünün yanındaki H7, h6 gibi kodlar geçme toleransını; ± değerleri ise sapma sınırını gösterir. Resimde yazmayan ölçüler için genel tolerans sınıfı geçerlidir ve bu sınıf genellikle antet bölümünde belirtilir.
Ayrıntı için tolerans ve geçmeler yazımıza bakabilirsiniz.
Yüzey işaretleri
Yüzeye dayanan işaret, o yüzeyin nasıl bitirileceğini söyler. Yanındaki sayı Ra değerini verir. İşaretin biçimi yüzeyin talaşlı işlemeyle elde edileceğini ya da ham bırakılacağını gösterir.
Geometrik toleranslar
Kutucuk içinde verilen semboller; düzlemlik, diklik, paralellik, silindiriklik ve salgı gibi geometrik özellikleri tanımlar. Ölçü toleransı bunları kapsamaz: doğru çapta ama eğik bir mil, ölçü olarak geçerli, işlev olarak hatalıdır.
Antet bölümü
Resmin köşesindeki antet, parça adını, numarasını, ölçeğini, birimini, malzemesini, revizyon numarasını ve genel tolerans sınıfını taşır. Antetsiz bir resim, üretim için eksik sayılır.
| Antet bilgisi | Neden gerekli |
|---|---|
| Parça adı ve numarası | Karışıklığı önler, tekrar siparişte referans olur |
| Ölçek | Çizimden ölçü alınacaksa şart |
| Birim | mm / inç karışıklığı en pahalı hatadır |
| Malzeme | Fiyat ve dayanımı belirler |
| Genel tolerans | Yazılmayan ölçüler için geçerli sınıf |
| Revizyon | Hangi sürümün üretileceğini söyler |
Resimde sık görülen eksikler
- Malzeme yazılmamış.
- Genel tolerans sınıfı belirtilmemiş.
- Kama kanalı derinliğinin referansı belirsiz.
- Isıl işlem isteniyor ama sertlik değeri yok.
- Yüzey işareti var, sayısal değeri yok.
- Revizyon numarası güncellenmemiş.
Resminiz yoksa
Teknik resim zorunlu değildir. Numune parça ya da ölçülü fotoğraf çoğu iş için yeterlidir; eksik ölçüler teknik ekip tarafından tamamlanır. Tersine mühendislik yazımız bu yolu anlatıyor.
Sık sorulan sorular
Elle çizilmiş kroki kabul edilir mi?
Ölçüleri okunaklı ve tutarlıysa kabul edilir. Fotoğrafını çekip yükleyebilirsiniz.
Resimde ölçek yazıyorsa çizimden ölçü alınır mı?
Kâğıt çıktısında ölçek korunmuşsa yaklaşık değer alınabilir; ancak üretim yazılı ölçüye göre yapılır.
3B model gönderirsem resim gerekmez mi?
Model geometriyi taşır ama tolerans, yüzey ve malzeme bilgisini taşımaz. İkisini birlikte göndermek en sağlıklısıdır.
Resminizi teklif formundan yükleyebilir, hangi formatı göndereceğinizi dosya formatları yazımızdan öğrenebilirsiniz.